Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans-Masereel-1889-1972-La-Ville

 

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans Masereel wordt in 1889 in de Belgische kustplaats Blankenberge geboren als zoon van een verfranste bourgeoisie familie. Eind 19e eeuw is het tijdperk van sociale onrust, waar debatten over kinderarbeid worden gevoerd maar ook de periode van de belle époque.

In 1894 verhuist het gezin naar Gent, de geboortestad van de vader van Masereel. Ook in Gent wordt Masereel vaak geconfronteerd met het leven van de arbeiders die in de textielindustrie van Gent werken. Masereel heeft al vroeg contact met het buitenland, het contact met verschillende talen en culturen zal hem behoeden voor zowel de hoogmoed van de franskiljons; de Franstalige bourgeoisie, als het provincialisme van de flaminganten; de nationalistische Vlamingen.

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

In Gent volgt Masereel een opleiding als typograaf en bezoekt hij de Gentse academie voor Schoone Kunsten. Zijn medestudenten dwepen met Degas, terwijl hij bewondering heeft voor “de artiesten die de sukkels verdedigen en de onderdrukkers toebijten”.

In 1911 vertrekt Masereel naar Parijs en in 1915 vlucht hij naar Geneve, in het neutrale Zwitserland. Hij raakt bevriend met veel schrijvers zoals de Nobelprijswinnaar Romain Rolland, die zich inzet voor de relatie tussen Duitsland en Frankrijk en die ook bekend staat als pacifist (net als Masereel) en Stefan Zweig. Dat hij hun boeken van illustraties voorziet, komt zijn bekendheid zeer ten goede. Masereel heeft, behalve met Fauconnier en Signac, relatief weinig contact met collega kunstenaars, waarschijnlijk is dat de reden dat hij niet tot een van de vele kunststromingen van die tijd is gaan behoren.

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

In 1922 verhuist Masereel weer naar Parijs waar hij in Montmartre gaat wonen. Hij heeft zijn werkkamer op de vijfde verdieping met voor het raam een verrekijker waarmee hij de scènes van de stad naar zich toe kan halen. Dit decor vormt, samen met de herinneringen aan Geneve, Wenen, Berlijn en andere steden die Masereel heeft bezocht, de basis voor het beeldverhaal La Ville dat in september 1925 verschijnt. In 1923 schrijft Zweig, waarschijnlijk aan de hand van de voorstudies van La Ville: “Als alle boeken, standbeelden …. verloren zouden gaan en alleen de houtsneden bleven bewaard die hij (Masereel) gemaakt heeft, dan kon men uit deze beelden onze hele tegenwoordige wereld weer opbouwen. Men zou weten hoe we gekleed waren… men zou beurzen en fabrieken, stationsgebouwen en schepen, torens, mode en mensen begrijpen”.

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

La Ville laat duidelijk de fascinatie zien voor het leven in de stad en ook voor ons geeft het een goed beeld hoe het leven er in de jaren twintig heeft uitgezien.

Masereel wordt samen met gebroeders Cantré, Henri Van Straten en Joris Minne gerekend tot de vijf kunstenaars die de Vlaamse grafische kunst na de Eerste Wereldoorlog op de kaart hebben gezet.

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

Frans Masereel (1889-1972) La Ville

La Ville verschijnt in 1925 in een zeer kleine oplage; twee keer 250 stuks. September 1928 verschijnt een tweede Franse editie van 630 stuks. In 2016 hadden wij een expositie met houtsneden uit La Ville van Frans Masereel uit deze uitgave (nummer 134).